Serbest meslek makbuzu nasıl hesaplanır? 2026 örnekli anlatım
1 Ekim 2026 · 3 dakikalık okuma
Kısaca: Makbuzun esası brüt ücrettir. Müşteri vergi mükellefiyse brüt ücretin %20'si kadar gelir vergisi stopajı keser; KDV de brüt ücret üzerinden hesaplanır. Tahsil edilen tutar = net ücret + KDV. %20 stopaj ve %20 KDV'de tahsil edilen tutar brüt ücrete eşit çıkar. Hızlı sonuç için serbest meslek makbuzu hesaplama aracını kullanabilirsin.
1. Makbuzdaki kalemler
| Kalem | Nasıl bulunur? | 10.000 TL brüt örneği |
|---|---|---|
| Brüt ücret | Anlaşılan hizmet bedeli | 10.000,00 TL |
| Gelir vergisi stopajı | Brüt × %20 | 2.000,00 TL |
| Net ücret | Brüt − stopaj | 8.000,00 TL |
| KDV (%20) | Brüt × %20 | 2.000,00 TL |
| Tahsil edilen | Net + KDV | 10.000,00 TL |
Müşteri serbest meslek erbabına 10.000 TL öder, kestiği 2.000 TL stopajı da muhtasar beyannameyle vergi dairesine yatırır. Serbest meslek erbabı 2.000 TL KDV'yi kendi KDV beyannamesinde beyan eder.
2. Müşteri bireysel bir kişiyse
Vergi mükellefi olmayan bireysel müşteri stopaj kesmez. Bu durumda tahsil edilen tutar brüt ücret + KDV olur: 10.000 TL brütte müşteri 12.000 TL öder.
3. Netten brüte
"Eline 8.000 TL geçsin" diye anlaşıldıysa brüt ücret, net tutarın 0,80'e bölünmesiyle bulunur: 8.000 ÷ 0,80 = 10.000 TL. KDV bu brüt üzerinden hesaplanır.
4. KDV oranı %20 değilse
Bazı sağlık hizmetleri gibi %10 KDV'li işlerde tutarlar ayrışır: 10.000 TL brütte stopaj 2.000 TL, net 8.000 TL, KDV 1.000 TL; tahsil edilen 9.000 TL olur.
KDV tevkifatı: Bazı hizmetlerde, belirlenmiş alıcılara (ör. kamu kurumları, büyük mükellefler) kesilen makbuzlarda KDV'nin bir kısmını müşteri tevkif eder. Çoğu makbuzda tevkifat yoktur; uygulanıp uygulanmayacağı KDV Genel Uygulama Tebliği'ne göre belirlenir.
Sık sorulan sorular
Serbest meslek makbuzunda stopaj oranı kaç?
Genel oran %20'dir ve brüt ücret üzerinden hesaplanır.
Stopaj KDV'yi etkiler mi?
Hayır. KDV, stopaj düşülmeden önceki brüt ücret üzerinden hesaplanır.
e-SMM zorunlu mu?
Serbest meslek erbabının büyük bölümü için serbest meslek makbuzu elektronik ortamda (e-SMM) düzenlenir. Kendi durumun için mali müşavirine danış.
Bu yazı bilgi amaçlıdır. Dayanak: Gelir Vergisi Kanunu m.65 ve m.94/2-b, 3065 sayılı KDV Kanunu.