İş kazası: ne sayılır, nasıl bildirilir, hangi haklar doğar?
28 Ekim 2026 · 6 dakikalık okuma · SGK Rehberi 8
Kısaca: İşyerinde, işveren adına yürütülen iş sırasında ya da işverenin sağladığı servisle işe gidip gelirken yaşanan ve sigortalıyı bedenen veya ruhen zarara uğratan olay iş kazasıdır. İşveren kazayı kolluğa hemen, SGK'ya kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmelidir. Çalışamadığı günler için sigortalıya, prim günü şartı aranmadan, ilk günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ödenir.
1. Hangi olaylar iş kazası sayılır?
5510 sayılı Kanun, iş kazasını yere ve zamana göre sayar. Olayın aşağıdaki durumlardan birinde gerçekleşmesi ve sigortalıyı bedenen ya da ruhen zarara uğratması gerekir:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle (işyeri dışında olsa bile),
- Sigortalının görevli olarak işyeri dışına gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmadan geçen zamanlarda,
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
- Sigortalının, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında.
Kendi adına çalışan (4/b) sigortalıda iş kazası, yürüttüğü iş nedeniyle ya da işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaydır.
2. Bildirim süreleri
| Kim bildirir? | Kime? | Süre |
|---|---|---|
| İşveren (4/a) | Kolluk kuvvetleri | Derhâl |
| İşveren (4/a) | SGK (e-Bildirge / iş kazası bildirimi) | Kazadan sonraki 3 iş günü içinde |
| Kendi adına çalışan (4/b) | SGK | Kazadan itibaren 1 ay içinde; sağlık durumu elvermiyorsa engelin kalktığı tarihten itibaren 1 ay içinde |
Kaza başka bir işverenin işyerinde olmuşsa (ör. alt işveren ya da geçici iş ilişkisi), bildirim yükümlülüğü o işyerinin işverenine de düşebilir. İşverenin haberi sonradan oluyorsa süre, kazayı öğrendiği tarihten başlar.
3. Rapor parası: geçici iş göremezlik ödeneği
- Prim günü şartı yoktur: İş kazasında, sigortalı işe başladığı gün kaza geçirse bile ödenek alır.
- İlk günden ödenir: Hastalıktan farklı olarak ilk iki gün düşülmez; raporlu her gün için ödenir.
- Tutar: Ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı.
- Günlük kazanç: Kazadan önceki son 12 ayda prim ödenen son 3 ayın kazancının, o ayların prim gününe bölünmesiyle bulunur.
Örnek: Son üç ayda her ay 40.000 TL brüt ücret alan ve 30'ar gün prim ödenen bir işçinin günlük kazancı 120.000 ÷ 90 = 1.333,33 TL'dir. Ayakta tedaviyle 10 gün raporlu kalırsa günlük 888,89 TL, toplam 8.888,89 TL; hastanede yatarak tedavi görürse günlük 666,67 TL ödenek alır.
Ödeneğin ödenebilmesi için işverenin, işçinin rapor süresince çalışmadığını SGK'nın e-Vizite sistemi üzerinden onaylaması gerekir. Rapor süresince işveren, toplu iş sözleşmesi ya da iş sözleşmesinde aksi yoksa ücret ödemez.
4. Kalıcı sonuçlar
| Durum | Sonuç |
|---|---|
| Meslekte kazanma gücü en az %10 azalırsa | Sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. Tam iş göremezlikte gelir, aylık kazancın %70'idir; kısmi durumda bu tutar kayıp oranına göre hesaplanır. |
| Kaza sonucu ölüm | Hak sahiplerine (eş, çocuk, koşulları varsa ana ve baba) ölüm geliri bağlanır; cenaze ödeneği ödenir. |
5. Bildirilmezse ya da işveren kusurluysa
- İdari para cezası: Süresinde bildirim yapılmazsa işverene idari para cezası uygulanır.
- Ödeneklerin işverenden alınması: Bildirim yapılmadan önceki günler için SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir.
- Rücu: Kaza, işverenin kastı ya da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı davranışı sonucu olmuşsa SGK, sigortalıya yaptığı ödemeleri ve bağladığı gelirin değerini işverenden geri ister.
6. Sık yapılan hatalar
- "Küçük kaza, bildirmeye gerek yok" demek: İşçi çalışmaya devam etse bile kaza bildirimi yapılmalıdır. Sonradan ortaya çıkan rahatsızlıkta bildirimsizlik işvereni zor durumda bırakır.
- 3 günü takvim günü saymak: Süre iş günüyle hesaplanır, ancak son güne bırakmamak gerekir.
- Kendi aracıyla işe giderken olan kazayı otomatik olarak iş kazası saymak: Kanundaki servis hâli işverenin sağladığı taşıtla ilgilidir. Kendi aracıyla yolda olan kazanın durumu olayın koşullarına göre ayrıca değerlendirilir.
- e-Vizite onayını unutmak: İşveren onay vermezse işçi rapor parasını alamaz.
7. Ne yapmalı?
- Kaza olur olmaz ilk yardımı sağlayın, gerekiyorsa kolluğa haber verin; olay yerini ve tanıkları kayda geçirin.
- SGK bildirimini 3 iş günü içinde yapın ve bildirim belgesini saklayın.
- İş sağlığı ve güvenliği kayıtlarınızın (eğitim, risk değerlendirmesi, kişisel koruyucu donanım teslimi) güncel olduğunu kontrol edin; rücu davalarında bu belgeler belirleyicidir.
- Bildirim ve bordro tarafını işletmenizin mali müşaviriyle birlikte yürütün.
Sık sorulan sorular
İşe yeni başladım; iş kazasında rapor parası alabilir miyim?
Evet. İş kazasında geçici iş göremezlik ödeneği için prim günü şartı aranmaz.
Servisle işe giderken yaşanan trafik kazası iş kazası mı?
Evet. İşverenin sağladığı taşıtla işe gidiş gelişte yaşanan kaza iş kazası sayılır.
İşveren kazayı bildirmezse ne yapabilirim?
Sigortalı da SGK'ya başvurarak durumu bildirebilir. SGK inceleme yapar ve olayın iş kazası olup olmadığını belirler.
Ergün Volkan Güven, Mali Müşavir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın iş kazası sayılıp sayılmayacağı somut koşullara göre SGK ve mahkemelerce belirlenir. Mevzuat dayanakları: 5510 sayılı Kanun m.13, 16–21, 102; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu. Resmî kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu. Son kontrol: 28.10.2026.