Özel hastane fark ücreti (GSS ilave ücret): ne kadar alınabilir, kimden alınamaz?
27 Ekim 2026 · 5 dakikalık okuma · SGK Rehberi 3
Kısaca: SGK ile anlaşmalı özel hastaneler ve vakıf üniversitesi hastaneleri, SGK'nın ödediği bedelin üzerine hastadan ilave ücret (halk arasında "fark ücreti") alabilir. Bu ücretin üst sınırı, SGK'nın o hizmet için belirlediği bedelin (SUT bedeli) en fazla iki katıdır. Acil durumlar, yoğun bakım, kanser tedavisi gibi bazı hizmetlerde ve şehit yakınları, gaziler gibi bazı kişilerden ilave ücret alınamaz.
1. İlave ücret ile katılım payı aynı şey değil
| İlave ücret | Katılım payı | |
|---|---|---|
| Kime ödenir? | Hastaneye | SGK adına tahsil edilir (muayene katılım payı, ilaçta eczaneye ödenen pay) |
| Nerede çıkar? | SGK ile anlaşmalı özel hastane ve vakıf üniversitesi hastanelerinde | Kamu ve özel bütün sağlık hizmetlerinde, kurallara göre |
| Tutarı kim belirler? | Hastane; ancak üst sınırı aşamaz | Mevzuat; tutar ve oranlar sabittir |
Kamu hastaneleri, kural olarak muayene ve tedavi için ilave ücret almaz. Devlet üniversitesi hastanelerinde ise öğretim üyesinin mesai dışında bizzat verdiği hizmetler için ayrı ve sınırlı bir ücret uygulaması vardır.
2. Üst sınır: SUT bedelinin iki katı
SGK, her muayene ve tedavi için hastaneye ödeyeceği tutarı Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatlarıyla belirler. Anlaşmalı özel hastane bu tutarı SGK'dan alır; hastadan ise SUT bedelinin en fazla iki katı kadar ilave ücret isteyebilir. Üst sınırı belirleme yetkisi Cumhurbaşkanındadır; halen uygulanan sınır, SGK'nın açıklamasına göre iki kattır.
3. Örnek hesap
SUT bedeli (SGK'nın ödediği tutar) 10.000 TL olan bir ameliyat düşünelim. Tutarlar örnektir:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| SGK'nın hastaneye ödediği (SUT bedeli) | 10.000 TL |
| Hastanın ödeyebileceği en yüksek ilave ücret (2 kat) | 20.000 TL |
| Hastanenin bu hizmetten alabileceği en yüksek toplam | 30.000 TL |
| Hastaneden 25.000 TL ilave ücret istenirse | 5.000 TL fazla alınmış olur |
SGK'nın hiç karşılamadığı (geri ödeme listesinde olmayan) bir hizmetin ücreti ise ilave ücret sayılmaz; o hizmetin bedeli tamamen hasta tarafından ödenir.
4. İlave ücret alınamayan hizmetler
- Acil serviste, hastanın durumu stabil hâle gelene kadar ve ilk 24 saat içinde verilen hizmetler,
- Yoğun bakım hizmetleri,
- Yanık tedavisi,
- Kanser tedavisi (kemoterapi, radyoterapi, radyoizotop tedavisi),
- Yenidoğana verilen sağlık hizmetleri,
- Organ, doku ve kök hücre nakli,
- Diyaliz,
- Kalp ve damar cerrahisi işlemleri.
Ayrıca hizmetten önce hastadan ya da yakınından yazılı onay alınmadan ilave ücret istenemez.
5. İlave ücret alınamayan kişiler
Özel kanunlarla korunan bazı gruplardan ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden ilave ücret alınamaz. Başlıcaları:
- Şehit yakınları ve gaziler,
- Harp ve vazife malulleri,
- Terörle mücadele kapsamında aylık alanlar ile bu olaylarda yaralananlar (tedavi süresince),
- İstiklal Savaşı ve Kore gazileri gibi şeref aylığı alanlar.
6. Sık yapılan hatalar
- Acil serviste fark ödemek: Gerçek bir acil durumda ilk 24 saat ve stabilizasyon süresince ilave ücret alınamaz. Sıra beklememek için acile başvurmak ise acil durum sayılmaz.
- Onay formunu okumadan imzalamak: İlave ücret, hizmetten önce yazılı onayla istenebilir. Tutar formda yazılı olmalıdır.
- Katılım payını fark sanmak: Muayene katılım payı her hastanede vardır; özel hastanenin fazla ücret aldığı anlamına gelmez.
- Tamamlayıcı sağlık sigortasını unutmak: Tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS), poliçe kapsamına göre ilave ücreti karşılayabilir; ödemeden önce sigorta şirketine sorulmalıdır.
7. Ne yapmalı?
- İşlemden önce ilave ücret tutarını yazılı olarak isteyin ve onay formunu dikkatle okuyun.
- Ödeme sonrası ayrıntılı fatura ve işlem dökümü alın. Yatarak tedavide taburcu olurken, SGK'nın ödediği tutarı gösteren bilgilendirme belgesinin verilmesi gerekir.
- Sınırın aşıldığını ya da ücret alınamayacak bir hizmet için ücret istendiğini düşünüyorsanız ALO 170'i arayın ya da SGK il müdürlüğüne dilekçeyle başvurun. Fazla alınan tutar için iade talep edilebilir.
Sık sorulan sorular
Devlet hastanesinde ilave ücret ödenir mi?
Kural olarak hayır. Kamu hastanelerinde muayene katılım payı gibi yasal paylar dışında ilave ücret alınmaz.
Özel hastane ilave ücret için ne kadar isteyebilir?
SGK'nın o hizmet için belirlediği bedelin (SUT bedeli) en fazla iki katını isteyebilir.
Fazla ücret aldıysam paramı geri alabilir miyim?
ALO 170 ya da SGK il müdürlüğüne başvuru yapılabilir. SGK incelemesinde fazla alındığı tespit edilen tutarın hastaya iadesi istenir.
Ergün Volkan Güven, Mali Müşavir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tutarlar ve istisnalar Sağlık Uygulama Tebliğindeki değişikliklerle güncellenebilir. Mevzuat dayanakları: 5510 sayılı Kanun m.73, Sağlık Uygulama Tebliği. Resmî kaynak: SGK, İlave Ücret. Son kontrol: 27.10.2026.
