İşe giriş ve işten çıkış bildirgesi: süreler, cezalar ve çıkış kodları
28 Ekim 2026 · 6 dakikalık okuma · SGK Rehberi 12
Kısaca: İşveren, çalışanını kural olarak işe başlamadan önce SGK'ya bildirmek zorundadır; işten ayrılışı ise 10 gün içinde bildirir. Süresinde verilmeyen işe giriş bildirgesinin 2026'daki cezası her sigortalı için 33.030 TL, SGK denetiminde tespit edilirse 66.060 TL'dir. İşten ayrılışta seçilen çıkış kodu, çalışanın kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı hakkını doğrudan etkiler.
1. İşe giriş bildirgesi ne zaman verilir?
Kural, sigortalının çalışmaya başladığı günden önce bildirilmesidir; uygulamada en güvenlisi bir önceki gün e-Bildirge üzerinden vermektir. Bazı durumlarda süre farklıdır:
| Durum | Bildirim süresi |
|---|---|
| Genel kural | Çalışmaya başlamadan önce |
| İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde önceden bildirilemeyen sigortalılar | En geç çalışmaya başladığı gün |
| İlk kez işyeri bildirgesi verilecek işyerinde, ilk sigortalı çalıştırılan tarihten itibaren bir ay içinde işe başlayanlar | Çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde |
| Kamu idarelerinde çalışmaya başlayanlar | Çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde |
Deneme süresi de çalışma sayılır; deneme süresinde olan işçi de işe başlamadan önce bildirilmelidir.
2. İşten ayrılış bildirgesi
İş sözleşmesi hangi nedenle biterse bitsin, işveren sigortalının işten ayrıldığını ayrılış tarihinden itibaren 10 gün içinde SGK'ya bildirir. Bildirgede ayrılış nedeni bir çıkış kodu ile gösterilir. Ayrılış ayına ait prim ve hizmet bilgileri ise ayrıca muhtasar ve prim hizmet beyannamesiyle bildirilir.
3. 2026 idari para cezaları
Cezalar brüt asgari ücrete bağlıdır (2026: 33.030 TL) ve her sigortalı için ayrı uygulanır:
| Durum | Ceza | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| İşe giriş bildirgesi süresinde verilmezse | 1 asgari ücret | 33.030 TL |
| Verilmediği SGK denetiminde ya da mahkeme kararıyla tespit edilirse | 2 asgari ücret | 66.060 TL |
| Bir yıl içinde ikinci kez tespit edilirse | 5 asgari ücret | 165.150 TL |
| İşten ayrılış bildirgesi süresinde verilmezse | Asgari ücretin 1/10'u | 3.303 TL |
| İşten ayrılışın verilmediği SGK tarafından tespit edilirse | 1 asgari ücret | 33.030 TL |
İdari para cezası, tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte bir indirimle ödenebilir; ayrıca itiraz ve dava yolları açıktır. Örneğin 3 işçiyi işe başladıktan sonra bildiren işverene 3 × 33.030 = 99.090 TL ceza kesilir; süresinde ödenirse 74.317,50 TL ödenir.
4. Sık kullanılan çıkış kodları
| Kod | Ayrılış nedeni | Kıdem | İşsizlik maaşı |
|---|---|---|---|
| 03 | İşçinin istifası (belirsiz süreli sözleşme) | Hayır | Hayır |
| 04 | İşverenin haklı neden göstermeden feshi | Evet | Evet |
| 05 | Belirli süreli sözleşmenin sona ermesi | Evet | Evet |
| 08 | Emeklilik ya da toptan ödeme | Evet | Hayır |
| 12 | Askerlik | Evet | Hayır |
| 13 | Kadının evlendikten sonra bir yıl içinde ayrılması | Evet | Hayır |
| 14 | Emeklilik için yaş dışındaki şartların tamamlanması | Evet | Hayır |
| 15 | Toplu işçi çıkarma | Evet | Evet |
| 17 | İşyerinin kapanması | Evet | Evet |
| 24 | İşçinin sağlık nedeniyle haklı feshi | Evet | Evet |
| 25 | İşçinin, işverenin ahlak ve iyi niyete aykırı davranışı nedeniyle feshi | Evet | Evet |
| 42–50 | İşverenin, işçinin ahlak ve iyi niyete aykırı davranışı nedeniyle feshi (her bent ayrı kod) | Hayır | Hayır |
Eskiden kullanılan 29 kodu 2021'de kaldırıldı; yerine fesih nedenini ayrıntılı gösteren 42–50 kodları geldi. İşsizlik maaşı için ayrıca son 3 yılda en az 600 gün prim ve son 120 gün kesintisiz çalışma şartı aranır.
5. Sık yapılan hatalar
- "İlk gün deneme, sonra bildiririz" demek: Deneme süresi çalışma sayılır; işe başladığı gün bildirilmeyen işçi için ceza doğar.
- İstifayı 04 koduyla bildirmek: İşçiye işsizlik maaşı sağlamak için yanlış kod seçmek gerçeğe aykırı bildirimdir; işveren ve işçi açısından sonradan ceza ve geri ödeme doğurabilir.
- Çıkış kodunu sözleşme feshiyle uyumsuz seçmek: Fesih bildirimi, ibraname ve çıkış kodu birbirini tutmalıdır; uyuşmazlıkta işçi lehine yorumlanabilir.
- Ayrılış tarihini yanlış yazmak: Kıdem, ihbar ve yıllık izin hesabı bu tarihe göre yapılır.
6. Ne yapmalı?
- Yeni işçinin bildirimini, çalışmaya başlamadan önceki gün e-Bildirge'den verin ve onay belgesini saklayın.
- İşten ayrılışta fesih nedenini yazılı belgeye dayandırın, çıkış kodunu bu nedene göre seçin ve bildirgeyi 10 gün içinde verin.
- Kıdem, ihbar ve yıllık izin hesaplarını çıkışla birlikte yapın; bordro ve bildirim tarafını işletmenizin mali müşaviriyle birlikte yürütün.
Sık sorulan sorular
İşçiyi işe başladığı gün bildirirsem ceza alır mıyım?
Genel kurala göre bildirim çalışmaya başlamadan önce yapılmalıdır; işçi çalışmaya başladıktan sonra yapılan bildirim geç sayılır. Uygulamada en güvenlisi bir önceki gün bildirmektir. İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerleri bunun istisnasıdır.
Çıkış kodunu yanlış verdim, düzeltebilir miyim?
Evet. İşten ayrılış bildirgesi e-Bildirge'den iptal edilip doğru kodla yeniden verilebilir; süre geçmişse SGK'ya dilekçeyle başvurulur.
İstifa eden işçi işsizlik maaşı alır mı?
Hayır. Kendi isteğiyle ayrılan işçi işsizlik ödeneği alamaz; ancak işçi haklı bir nedenle sözleşmeyi feshederse (sağlık, işverenin aykırı davranışı gibi) alabilir.
Ergün Volkan Güven, Mali Müşavir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tutarlar 2026 brüt asgari ücretine göre hesaplanmıştır. Mevzuat dayanakları: 5510 sayılı Kanun m.8 ve m.102; 4857 sayılı İş Kanunu m.17, 24, 25; 4447 sayılı Kanun m.51. Resmî kaynak: Sosyal Güvenlik Kurumu. Son kontrol: 28.10.2026.