| 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun geçici 1 inci maddesi ile perakende mal satışı ile uğraşan mükelleflerden Bakanlığımızın belirleyeceği iş gruplarına veya sektörlere dahil olanlar için, Kanunun yürürlük tarihinden sonra gelen 10 yıl süre ile uygulanabilecek telafi edici vergilendirme usulü getirilmiştir. Sözü edilen madde ile Bakanlığımıza tanınan yetkiye istinaden 1.1.1985 tarihinden itibaren telafı edici vergilendirme usulüne tabi olacak mükelleflerin ait oldukları iş grupları ve sektörler ile telafi edici vergilendirme usulüne ilişkin esaslar aşağıda belirtilmiştir. I _ Telafi edici vergilendirme usulüne tabi olanlar: A _ Gerçek usulde vergiye tabi olan ve 1984 takvim yılı satışları toplamı 80 milyon lirayı aşmayan mükelleflerden münhasıran aşağıdaki iştigal konularına giren malların perakende satışı ile uğraşanlar, telafi edici usulde vergilendirileceklerdir. 1. Bakkaliye emtiası satanlar. 2. Kasaplar (Kümes hayvanları etleri, yumurta ve sakatat satanlar dahil). 3. Balıkçılar. 4. Meyve ve sebze satanlar. 5. Büfeler (Gazete, dergi ve kitap satanlar hariç). 6. Kuru yemişçiler. 7. Tuhafiyeciler, manifaturacılar ve giyim eşyası satanlar. 8. Kavafiye ve saraciye (Ayakkabı, bavul, çanta, kemer vb. dahil deri elbiseciler hariç) emtiası satanlar. 9. Oyuncakçılar. 10. İtriyat ve tuvalet maddeleri satanlar. B _ Mükelleflerin telafi edici vergilendirme usulünden faydalanabilmeleri için münhasıran yukarıda belirlenen iştigal konularına giren malları satmaları gerekmektedir. Bu malların yanında kapsama girmeyen malları da satanlar bu usulden faydalanamayacaklardır. Ayrıca perakende mal satışı yanında ithalat, imalat toptan satış ve hizmet işletmeciliği yapanlar telafi edici vergilendirme usulüne tabi olamayacaktır. C _ Bu şartları taşıyan mükellefler 31 Ocak 1985 günü mesai saati bitimine kadar telafi edici vergilendirme usulüne tabi olduklarını bağlı bulundukları vergi dairesine bildireceklerdir. Bu bildirim telafi edici vergilendirme usulüne tabi olma için yeterli olacaktır. Telafi edici vergilendirmeye tabi olmanın şartlarını herhangi bir şekilde kaybeden mükellefler bu değişikliğin vukubulduğu tarih itibariyle gerçek usulde mükellefıyetlerini tesis ettirmek zorundadırlar. Şartları taşımadıkları veya kaybettikleri halde bunu bildirmedikleri tespit edilen mükellefler tespit tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirileceklerdir. II _ Telafi edici vergilendirme usulünde vergi nisbeti : 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun geçici 1 inci maddesinin 3099 sayılı Kanunla değişik 2 nci fıkrası gereğince, telafı edici vergilendirme usulünde katma değer vergisi, mal alış bedellerine mal alışları sırasında, kanuni vergi nisbetinin % 30 fazlası tutarındaki nihai vergi nisbeti uygulanmak suretiyle hesaplanacaktır. Buna göre, vergi nisbeti % 10 olan bir malın telafı edici vergilendirme usulüne tabi mükelleflere satılması halinde, bu teslimde söz konusu vergi nisbetinin % 30 fazlasına tekabül eden % 13 nisbeti uygulanacaktır. Katma Değer Vergisi Kanununun 28 inci maddesiyle verilen yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulunca vergi nisbeti indirilen temel gıda maddelerinin telafi edici vergilendirme usulüne tabi tutulanlara satışlarında da, indirilen vergi nisbetinin %30 fazlasına tekabül eden vergi nisbeti esas alınacaktır. Mesela Bakanlar Kurulunca temel gıda maddeleri içerisinde sayılan bir malın vergi nisbetinin % 6 ya indirilmesi halinde % 6 vergi nisbetinin % 30 fazla olan % 7,8 nihai vergi nisbeti tatbik edilecektir. III _ Telafi edici vergilendirme usulünün esasları : A _ Telafi edici vergilendirme usulüne tabi mükellefler mal alışları sırasında satıcılardan bu alışlarına yukarıda belirtilen şekilde hesaplanan yükseltilmiş vergi nispetinin tatbik edilmesini isteyeceklerdir. Düzenlenecek faturalarda yükseltilmiş vergi nisbeti ve bu nispete göre hesaplanan katma değer vergisi ayrıca gösterilecektir. Alışlarında yükseltilmiş vergi nispetinin uygulandığı tespit edilen telafi edici vergilendirme usulüne tabi mükelleflerin eksik ödedikleri vergi, Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri uyarınca cezalı olarak tahsil edilecektir. Ayrıca tespit tarihinden itibaren bu mükelleflerin gerçek usulde mükellefiyetleri tesis edilecek ve bir daha telafi edici usulden faydalandırılmayacaklardır. B _ Telafi edici vergilendirme usulüne tabi mükellefler mal satışları dolayısıyla katma değer vergisi hesaplamayacaklar, düzenleyecekleri faturalarda göstermeyecekler ve dolayısıyla müşterilerden katma değer vergisi tahsil etmeyeceklerdir. Ayrıca bu mükelleflerin ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri ve katma değer vergisi beyannamesi vermeleri söz konusu değildir. C _ Telafi edici vergilendirme usulüne sadece perakendeciler tabi olabileceğinden bu mükelleflerin satışları nihai tüketiciye satış niteliğindedir. Bu nedenle, bunlardan mal alanlar katma değer vergisi indirimi yapamıyacaklardır. Ancak bu usule tabi olanlardan mal alan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, fatura tutarını Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunları çerçevesinde gider yazabileceklerdir. D _ Bu usule tabi tutulan mükellefler diledikleri takdirde, telafi edici vergilendirme usulünden vazgeçerek genel esaslara göre katma değer vergisine tabi tutulmalarını isteyebileceklerdir. Tebliğ olunur. (*) Yürürlükten Kaldırılmıştır. |