290 Seri No'lu Tahsilat Genel Tebliği

Bilindiği üzere 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi gereğince; üçüncü şahıslardaki menkul mallar ile alacak ve hakların haczi bunları nezdinde bulunduran hakikî ve hükmi şahıslarla kurumlara haciz keyfiyetini tebliği suretile yapılır. Bu madde hükmüne nazaran, bu kabil mallarla alacak ve hakları nezdinde bulunduran üçüncü şahıslara haczin alacaklı tahsil dairesi tarafından bizzat tebliğ edilmesi şarttır. Şayet menkûl mallarla alacak ve hakları yedinde bulunduran üçüncü şahıs alacaklı tahsil dairesinin mıntıkası haricinde bir mahalde bulunuyorsa o vakit takibatın 6183 sayılı kanunun 5 inci maddesi gereğince, alacaklı âmme idaresinin o mahaldeki aynı neviden tahsil dairesi vasıtasiyle yapılması lâzımdır.

Bankaların şubeleri merkezlerinden ayrı olarak müstakil muamele yapan birer malî müessese olması ve bunların birinin diğerine âmiriyeti de bulunmaması itibariyle bunlara da haciz keyfiyetinin diğer üçüncü şahıslarda olduğu gibi bizzat tahsil dairesi tarafından ayrı ayrı tebliğ edilmesi kanun hükmüne daha uygun düşer. Bu itibarla Bankaların bir şubesine, diğer şubelere ve merkezlerine şamil olacak şekilde haciz veya ihtiyatî haciz tebliğ edilmemesi icap eder

Haciz ve ihtiyatî haciz kararlarının bütün teşkilâtının şâmil olmak üzere banka merkezlerine tebliği meselesine gelince; yukarıda belirtildiği üzere 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi ile haczin, menkûl mallarla, alacak ve hakları nezdinde bulunduran ve üçüncü şahıs durumunda bulunan hakikî şahıslarla hükmî şahıslara tebliği esası kabul edilmiş olduğundan haczin veya ihtiyatî haczin, bankanın bütün teşkilâtına şâmil olmak üzere banka hükmî şahsiyetini temsil eden merkezlerine tebliğ edilmesi mümkündür.

Ancak, bahis konusu edilen 79 uncu maddenin ikinci fıkrası ile, kendisine haciz tebliğ edilen üçüncü şahsa, âmme borçlusunun yedinde menkûl malı ile alacak ve hakkı mevcvut olup olmadığını bildirmesi için yedi günlük bir müddet tanınmıştır. Üçüncü şahıs bu müddet içerisinde borçlunun yekünde bir malı veya alacak ve hakkı olmadığını haczi tebliğ eden tahsil dairesine bildirmezse, mal elinde ve borç zimmetinde telâkki edilerek kendisi takibata muhatap olur. Merkezine haciz veya ihtiyatî haciz tebliğ edilen bankaların böyle bir beyanda bulunabilmesi için de keyfiyeti bütün teşkilâtından sorması lâzımdır. Hemen hemen yurdun her tarafında şubesi bulunan büyük bankalar tarafından teşkilâtından bu müddet içerisinde malûmat alınması kolayca mümkün olamıyacağı gibi bu suretle alâkalı Bankaya bu iş için bir hayli iş ve masraf da tahmil edilmektedir. Bu sebeple banka merkezlerinde bütün teşkilâtına şâmil olmak üzere zaruri ve acele haller dışında haciz veya ihtiyatî haciz tebliği muvafık görülmemektedir.

Tahsilât 284 seri numaralı genel yazıda da etraflıca açıklandığı üzere, haciz veya ihtiyatî haczin behemehal borçlunun mevcut bir malını istihdaf etmesi lâzımdır. Bu sebeple alâkalı tahsil dairesince daha evvelden âmme borçlusunun alacak ve hakkı bulunduğu banka şubesi iyice tesbit edilerek haciz veya ihtiyatî haczin yukarıda açıklandığı şekilde doğrudan doğruya veya o mahaldeki tahsil dairesi vasıtasiyle alâkalı banka şubesine tebliği ile, banka merkezlerine bütün teşkilâtına şâmil olacak şekilde yapılacak haciz veya ihtiyatî haciz tebliğlerinin, âmme borçlusunun bankada alacak ve hakkı bulunduğu halde yerinin tesbit edilmemiş olması gibi zaruri veya sair acele hallere inhisar ettirilmesi uygun görülmüştür.

Bilgi edinilmesi ve işbu genel yazı hükümleri dairesinde muamele yapılmasının alâkalılara tebliği rica olunur.

(*) 401 seri No.lu Tebliğ ile kaldırılmıştır.