Yapay Zekâya Vergi ve SGK Sorarken Nelere Dikkat Edilmeli?

Gelir vergisi dilimini, kıdem tazminatı tavanını ya da bir faturanın KDV oranını öğrenmek için artık birçok kişi önce ChatGPT, Gemini ya da Copilot gibi bir yapay zekâ aracına soruyor. Cevap birkaç saniyede, düzgün bir dille geliyor. Sorun şu ki vergi ve SGK mevzuatında doğru cevap, sorunun sorulduğu tarihe bağlıdır; yapay zekâ ise bu tarihi her zaman dikkate almaz.

Bu yazıda yapay zekâyı vergi ve SGK konularında nasıl daha güvenli kullanabileceğinizi, hangi bilgileri paylaşmamanız gerektiğini ve cevabı nereden doğrulayabileceğinizi anlatıyoruz. Yapay zekânın neden yanlış bilgiyi bile ikna edici bir dille sunabildiğini merak ediyorsanız Perspektif serisindeki yazımıza da bakabilirsiniz.

Neden vergi ve SGK sorularında daha dikkatli olmalı?

Vergi ve sosyal güvenlik tutarlarının büyük bölümü her yıl, bazıları yılda iki kez yenilenir. Yapay zekâ modelleri ise belirli bir tarihe kadar toplanmış verilerle eğitilir. Araç internette arama yapmadan cevap verdiğinde, size bir önceki yılın rakamını bu yılınkiymiş gibi sunabilir. Arama yapsa bile, eski tarihli bir haber ya da blog yazısını kaynak alabilir.

Aşağıdaki tabloda, 2025'ten 2026'ya değişen birkaç tutarı görebilirsiniz. Bir yıl önceki bilgiyle hesap yapan biri, bu tabloda gördüğünüz farklar kadar yanılır.

Tutar	2025	2026
Brüt asgari ücret (aylık)	26.005,50 TL	33.030,00 TL
SGK prime esas kazanç üst sınırı (aylık)	195.041,40 TL (asgari ücretin 7,5 katı)	297.270,00 TL (asgari ücretin 9 katı)
Gelir vergisi %15 diliminin üst sınırı	158.000 TL	190.000 TL
Kıdem tazminatı tavanı (yılın ikinci yarısı)	53.919,68 TL	73.729,87 TL

Tablodaki SGK satırı ayrıca önemli bir noktayı gösteriyor: 2026'da yalnızca tutar değil, hesaplama kuralı da değişti. Üst sınır asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıktı. Eski kuralı bilen bir yapay zekâ, yeni asgari ücretle doğru çarpma yapsa bile yanlış sonuç bulur.

Güncel tutarların tamamını, son kontrol tarihiyle birlikte Pratik Bilgiler sayfamızda bulabilirsiniz.

Hangi bilgileri paylaşmamalısınız?

Yapay zekâ araçlarına yazdığınız metinler, çoğu zaman aracı sağlayan şirketin sunucularında işlenir ve bu sunucular genellikle yurt dışındadır. Bazı hizmetlerde, ayarlardan kapatılmadıkça konuşmalar modelin geliştirilmesinde de kullanılabilir. Bu yüzden şu bilgileri soru yazarken paylaşmamak gerekir:

• Kimlik bilgileri: T.C. kimlik numarası, vergi kimlik numarası, doğum tarihi, adres.
• Finansal bilgiler: IBAN, kart numarası, banka hesap dökümü, maaş bordrosu.
• Başkalarına ait veriler: Çalışanlarınızın, müşterilerinizin ya da tedarikçilerinizin adı, ücreti, sağlık raporu gibi bilgiler.
• Şifre ve giriş bilgileri: e-Devlet, İnteraktif Vergi Dairesi, e-Fatura portalı şifreleri.

Özellikle işverenler ve muhasebe çalışanları için başkalarına ait kişisel verileri paylaşmak, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Kanun'un 9. maddesi, kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasını belirli şartlara bağlar.

Belge yüklerken de aynı dikkat gerekir. Bir bordroyu, faturayı ya da kimlik fotokopisini yapay zekâ aracına yüklemek, içindeki tüm bilgileri paylaşmak anlamına gelir. Belgeyi yüklemeniz gerçekten gerekiyorsa, önce kimlik numarası, IBAN ve ad soyad gibi alanları kapatılmış bir kopyasını hazırlayın.

Sorunuzu bu bilgiler olmadan da sorabilirsiniz. "Ahmet Yılmaz'ın 85.000 TL brüt maaşı için kesinti ne olur?" yerine "Aylık 85.000 TL brüt ücrette 2026 yılı kesintileri nasıl hesaplanır?" yazmak, aynı cevabı kişisel veri paylaşmadan almanızı sağlar.

Daha doğru cevap almak için nasıl sormalı?

• Yılı ve dönemi yazın. "Kıdem tazminatı tavanı nedir?" yerine "1 Temmuz 2026 itibarıyla kıdem tazminatı tavanı nedir?" diye sorun.
• Kaynak isteyin. "Bu bilginin dayandığı kanun maddesini, tebliği ya da genelgeyi yaz" diye ekleyin. Kaynak gösteremeyen ya da var olmayan bir tebliğ numarası veren cevaba güvenmeyin.
• Durumunuzu anonim ama eksiksiz anlatın. Gerçek ya da basit usul, işçi ya da emekli, engellilik durumu gibi ayrıntılar sonucu değiştirir.
• Hesabı ayrıca kontrol edin. Yapay zekâ toplama ve yüzde hesaplarında da hata yapabilir. Bordro, kıdem tazminatı ya da gecikme zammı gibi hesapları hesaplama araçlarımızla karşılaştırın.

Sık yapılan hatalar

• Eski yılın rakamıyla hesap yapmak. Asgari ücret, dilimler, tavanlar ve istisna tutarları yıl başında değişir; kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez güncellenir.
• Yürürlük tarihini atlamak. Bir oranın değiştiği haberini görmek yeterli değildir; değişikliğin hangi tarihten itibaren uygulandığına bakmak gerekir. Örneğin gecikme zammı oranı 13 Kasım 2025'ten bu yana aylık %3,7'dir; daha önceki dönemler için farklı oranlar geçerlidir.
• Cevabı resmî görüş sanmak. Yapay zekâ cevabı, idareye karşı dayanak olarak kullanılamaz. İncelemede "bunu yapay zekâ söyledi" demek bir savunma değildir.
• Başka ülkenin kuralını uygulamak. Bazı araçlar, özellikle soru Türkçe olmasa da, başka ülkelerin vergi kurallarını karıştırabilir. Cevapta Türk mevzuatına atıf olup olmadığına bakın.

Resmî bilgi nereden alınır?

Yapay zekâdan aldığınız cevabı aşağıdaki resmî kaynaklarla doğrulayabilirsiniz:

• Mevzuat metni: Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr. Kanun ve yönetmeliklerin güncel hâli burada yer alır.
• Vergi: Gelir İdaresi Başkanlığı'nın internet sitesi (gib.gov.tr), Vergi İletişim Merkezi (ALO 189) ve GİB'in kendi dijital asistanı GİBİ. GİBİ genel sorulara yöneliktir; kişiye özel durum değerlendirmesi yapmaz.
• SGK: sgk.gov.tr'deki genelgeler ve ALO 170.
• Bağlayıcı görüş: Kendi özel durumunuz için idarenin yazılı görüşüne ihtiyacınız varsa, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 413. maddesine göre özelge talep edebilirsiniz.

Güncel mevzuat değişikliklerini takip etmek için Mevzuat Gündemi ve Mali Bülten sayfalarımıza da bakabilirsiniz.

Ne yapmalı?

Yapay zekâ, bir konuyu ilk kez öğrenirken ya da hangi soruyu soracağınızı netleştirirken iyi bir başlangıç noktasıdır. Bir kavramı açıklatmak, bir hesabın mantığını anlamak ya da bir yazının taslağını hazırlamak için zaman kazandırır. Ancak bir beyanname, bordro ya da sözleşme kararı vermeden önce:

• Cevaptaki her rakamı ve oranı, geçerli olduğu tarihle birlikte resmî kaynaktan kontrol edin.
• Soru yazarken kişisel veri paylaşmayın; aynı soruyu anonim örnekle sorun.
• Önemli kararlarda işletmenizin mali müşaviriyle birlikte değerlendirme yapın; kendi durumunuz için bağlayıcı bir görüş gerekiyorsa özelge yolunu kullanın.

Ergün Volkan Güven, Mali Müşavir

Mevzuat dayanakları: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.9; 213 sayılı Vergi Usul Kanunu m.413; 5510 sayılı Kanun m.82 ve SGK 2026/2 sayılı Genelge (prime esas kazanç sınırları); 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.103 (gelir vergisi tarifesi). Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali görüş değildir. Rakamlar 1 Kasım 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.